Trong không gian mở bên sông Đuống, sát Đền Phù Đổng, sinh viên, giảng viên và du khách được tham quan các tác phẩm sáng tạo, dâng hương tại đền, khám phá kiến trúc, lắng nghe câu chuyện về di tích và Thánh Gióng – một trong "Tứ bất tử" của dân tộc, đồng thời thưởng thức ẩm thực làng quê Phù Đổng. Những trải nghiệm này mang đến sự mới mẻ, tạo hứng khởi cho sinh viên, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh quần thể di tích Phù Đổng tới đông đảo bạn trẻ.
PGS.TS Lê Quân, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cho biết, mô hình "living lab" của nhà trường nằm trong khuôn khổ hợp tác giữa nhà trường, Công ty cổ phần Phù Đổng Green Park và UBND xã Phù Đổng. Sự liên kết chặt chẽ giữa "3 nhà": nhà trường – doanh nghiệp – địa phương trong đào tạo và phát huy giá trị di sản đã trở nên phổ biến tại nhiều trường đại học ở Pháp.
"Nhà trường lựa chọn những địa điểm giàu giá trị văn hóa để tạo cơ hội cho sinh viên trải nghiệm môi trường cảnh quan, văn hóa địa phương gắn với yếu tố tự nhiên. Các tác phẩm 'Ẩn long tọa' được trưng bày ngay trong không gian Đền Phù Đổng – nơi mang đậm dấu ấn kiến trúc, lịch sử, thờ Đức Thánh Gióng, biểu tượng của tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng bảo vệ Tổ quốc. Điều này giúp sinh viên Việt Nam và quốc tế trân trọng giá trị truyền thống, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng với môi trường biến đổi và đa văn hóa hiện đại" – PGS.TS Lê Quân chia sẻ.
Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng Nguyễn Đình Quang cho biết, Đền Phù Đổng không chỉ là công trình kiến trúc tâm linh có giá trị, mà còn là trung tâm của không gian văn hóa Gióng, nơi lưu giữ nhiều lớp trầm tích lịch sử, tín ngưỡng và nghệ thuật dân gian đặc sắc. Quần thể di tích gồm hệ thống đền, chùa, đình cùng cảnh quan làng cổ truyền thống tạo nên tổng thể hài hòa, giàu bản sắc.
Đặc biệt, Lễ hội Gióng tại Phù Đổng đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, là một trong những lễ hội tiêu biểu của Việt Nam. Lễ hội không chỉ tái hiện sinh động huyền tích Thánh Gióng đánh giặc Ân mà còn chứa đựng nhiều giá trị về nghi lễ, tổ chức cộng đồng, nghệ thuật trình diễn dân gian và tinh thần đoàn kết. Đây là nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch văn hóa – tâm linh gắn với trải nghiệm địa phương.
Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng Nguyễn Đình Quang nhấn mạnh, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, địa phương cần sự đồng hành của các đơn vị có năng lực, kinh nghiệm và tâm huyết.
"Việc các trường đại học tham gia – nơi hội tụ đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan, bảo tồn di sản – sẽ góp phần định hướng phát triển không gian một cách bài bản, khoa học; đưa di tích không chỉ là nơi tĩnh mà trở thành không gian sáng tạo, tạo ra sản phẩm du lịch mới hấp dẫn, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc" – ông Nguyễn Đình Quang cho biết.
Lãnh đạo địa phương cũng kỳ vọng, thông qua hợp tác "3 nhà", các giá trị của Đền Phù Đổng, Lễ hội Gióng và các di sản văn hóa trên địa bàn sẽ được nghiên cứu, bảo tồn, phát huy bền vững; từng bước xây dựng sản phẩm "Hành trình Theo dấu chân Thánh Gióng – Về miền di sản Phù Đổng" hấp dẫn du khách, góp phần nâng cao đời sống kinh tế - xã hội của người dân.
Đây cũng là hướng đi của xã Phù Đổng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, với tinh thần chuyển từ "bảo tồn" sang "phát huy", từ "giữ gìn" sang "khai thác sáng tạo", đưa di sản thực sự "sống" trong đời sống đương đại bằng những cách tiếp cận mới.